{"version":"1.0","provider_name":"RODZINA NA FALI","provider_url":"https:\/\/bimsi.pl","author_name":"admin","author_url":"https:\/\/bimsi.pl\/index.php\/author\/admin\/","title":"S\u0142odkie \u017cycie na Molacie - RODZINA NA FALI","type":"rich","width":600,"height":338,"html":"<blockquote class=\"wp-embedded-content\"><a href=\"https:\/\/bimsi.pl\/index.php\/2020\/06\/30\/slodkie-zycie-na-molacie\/\">S\u0142odkie \u017cycie na Molacie<\/a><\/blockquote>\n<script type='text\/javascript'>\n<!--\/\/--><![CDATA[\/\/><!--\n\t\t\/*! This file is auto-generated *\/\n\t\t!function(d,l){\"use strict\";var e=!1,n=!1;if(l.querySelector)if(d.addEventListener)e=!0;if(d.wp=d.wp||{},!d.wp.receiveEmbedMessage)if(d.wp.receiveEmbedMessage=function(e){var t=e.data;if(t)if(t.secret||t.message||t.value)if(!\/[^a-zA-Z0-9]\/.test(t.secret)){for(var r,i,a,s=l.querySelectorAll('iframe[data-secret=\"'+t.secret+'\"]'),n=l.querySelectorAll('blockquote[data-secret=\"'+t.secret+'\"]'),o=new RegExp(\"^https?:$\",\"i\"),c=0;c<n.length;c++)n[c].style.display=\"none\";for(c=0;c<s.length;c++)if(r=s[c],e.source===r.contentWindow){if(r.removeAttribute(\"style\"),\"height\"===t.message){if(1e3<(a=parseInt(t.value,10)))a=1e3;else if(~~a<200)a=200;r.height=a}if(\"link\"===t.message)if(i=l.createElement(\"a\"),a=l.createElement(\"a\"),i.href=r.getAttribute(\"src\"),a.href=t.value,o.test(a.protocol))if(a.host===i.host)if(l.activeElement===r)d.top.location.href=t.value}}},e)d.addEventListener(\"message\",d.wp.receiveEmbedMessage,!1),l.addEventListener(\"DOMContentLoaded\",t,!1),d.addEventListener(\"load\",t,!1);function t(){if(!n){n=!0;for(var e,t,r=-1!==navigator.appVersion.indexOf(\"MSIE 10\"),i=!!navigator.userAgent.match(\/Trident.*rv:11\\.\/),a=l.querySelectorAll(\"iframe.wp-embedded-content\"),s=0;s<a.length;s++){if(!(e=a[s]).getAttribute(\"data-secret\"))t=Math.random().toString(36).substr(2,10),e.src+=\"#?secret=\"+t,e.setAttribute(\"data-secret\",t);if(r||i)(t=e.cloneNode(!0)).removeAttribute(\"security\"),e.parentNode.replaceChild(t,e)}}}}(window,document);\n\/\/--><!]]>\n<\/script><iframe sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" src=\"https:\/\/bimsi.pl\/index.php\/2020\/06\/30\/slodkie-zycie-na-molacie\/embed\/\" width=\"600\" height=\"338\" title=\"&#8222;S\u0142odkie \u017cycie na Molacie&#8221; &#8212; RODZINA NA FALI\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\" class=\"wp-embedded-content\"><\/iframe>","description":"Pierwszy raz zawitali\u015bmy na t\u0105 pi\u0119kn\u0105 wysp\u0119 w 2015 roku, za namow\u0105 Pani Kapitanowej z jachtu D\u017colla. I przepadli\u015bmy, a przynajmniej ja. Magia miejsca, spok\u00f3j ducha jaki mnie opanowa\u0142, sprawi\u0142, \u017ce oczarowa\u0142a mnie nie tylko czysta natura, ob\u0142\u0119dny zapach dzikiego tymianku i sza\u0142wii, d\u017awi\u0119k cykad, ale i co\u015b jeszcze. Wyspa Molat po\u0142o\u017cona jest na Adriatyku w Chorwacji, 17 mil morskich od Zadaru i 2 mile od wyspy Dugi Otok. My zacumowali\u015bmy w zatoce Jazzi (Uvala Jazzi), kt\u00f3ra jest szeroka, z przyst\u0119pnymi g\u0142\u0119boko\u015bciami 4-6 metr\u00f3w w stosunku do rozs\u0105dnej odleg\u0142o\u015bci od brzegu. Woda czysta, mieni si\u0119 do samego dna prze\u017aroczystym b\u0142\u0119kitem. Pierwsze moje wra\u017cenie by\u0142o, \u017ce jeste\u015bmy prawie na Mazurach. Zielono, drzewa k\u0142aniaj\u0105 si\u0119 ga\u0142\u0119ziami do samej wody, niewielkie ska\u0142ki s\u0105 jako\u015b tak sprytnie ukryte w\u015br\u00f3d zielonej makii. Przy brzegu mini port z kilkoma lokalnymi \u0142\u00f3deczkami, k\u0105pielisko, stary, betonowy pirs z chwiej\u0105ca si\u0119 \u0142awk\u0105. Przywi\u0105zali\u015bmy ponton do zardzewia\u0142ego k\u00f3\u0142ka i po bardzo chybotliwej drabinie udali\u015bmy si\u0119 na l\u0105d. Kilkunastu turyst\u00f3w wygrzewa\u0142o si\u0119 na r\u0119cznikach roz\u0142o\u017conych wprost na ziemi, bo pla\u017cy tam nie ma. Wysokie, piniowe sosny szumia\u0142y ga\u0142\u0119ziami oferuj\u0105c razem z cykadami mi\u0142y dla ucha koncert. W\u015br\u00f3d drzew chorwacka Pekarnia. Jedyna na wyspie. Prowadzona od kilkunastu lat przez t\u0105 sam\u0105 rodzin\u0119. Weszli\u015bmy sprawdzi\u0107 asortyment. Domowe sery, troch\u0119 warzyw, napoje, lody. Produkty pierwszej pomocy. Chleb i inne wypieki b\u0119d\u0105 wieczorem. I rano. Bo piek\u0105 dwa razy dziennie. Przy jedynym stoliku przed sklepem otworzyli\u015bmy Ozujsko (lokalne piwo) a dzieci lody, i wczuli\u015bmy si\u0119 w klimat. Pierwsze zapiski o wyspie pochodz\u0105 z 1151 r, kiedy stanowi\u0142a ona w\u0142asno\u015b\u0107 benedyktyn\u00f3w z klasztoru \u015aw. Krsevana. 500 lat p\u00f3\u017aniej za czas\u00f3w wenecjan Molat by\u0142 ju\u017c zamieszkany i by\u0142 bardzo wa\u017cnym portem w regionie. Burzliwe czasy wojenne przynios\u0142y wyspie s\u0142aw\u0119 po niechlubnym za\u0142o\u017ceniu na niej jednego z w\u0142oskich oboz\u00f3w koncentracyjnych. W 1942 roku setki cywil\u00f3w z r\u00f3\u017cnych cz\u0119\u015bci Dalmacji zosta\u0142y przewiezione na wysp\u0119 i w bardzo trudnych warunkach \u017cyciowych (brak jedzenia, ograniczona woda oraz pocz\u0105tkowo tylko namioty do mieszkania) musia\u0142y egzystowa\u0107 przez d\u0142ugi czas. Przez ob\u00f3z przewin\u0119\u0142o si\u0119 200\u00a0000 ludzi, ogromna cz\u0119\u015b\u0107 z nich nie prze\u017cy\u0142a. Po tym strasznym wydarzeniu pozosta\u0142y do dzisiaj na wyspie wie\u017ce wartownicze, na kt\u00f3rych dopiero ca\u0142kiem niedawno zawieszono tabliczki informacyjne o tym wydarzeniu. Po wojnie wyspa zacz\u0119\u0142a funkcjonowa\u0107 na nowo. Wr\u00f3ci\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w, reszta zosta\u0142a na kontynencie. I tak ju\u017c zosta\u0142o do tej pory. W czasach wojny jugos\u0142owia\u0144skiej ludzie, kt\u00f3rzy tu mieszkali lub mieli rodziny wys\u0142ali na Molat swoje dzieci i dla nich zosta\u0142a zorganizowana \u201ewojenna szko\u0142a\u201d. Zmobilizowali si\u0119 wszyscy, kt\u00f3rzy mogli uczy\u0107 i w ten spos\u00f3b dzieciaki z Molatu nie zmarnowa\u0142y lat, podczas kt\u00f3rych na Ba\u0142kanach toczy\u0142a si\u0119 kolejna krwawa rozgrywka. O tym i innych zdarzeniach opowiada\u0142 nam jeden z nauczycieli z tych czas\u00f3w, kt\u00f3ry jeszcze rok temu by\u0142 so\u0142tysem w miejscowo\u015bci Molat. Nazywa\u0142 si\u0119 Franco. Intryguj\u0105ca posta\u0107 z wyspy w\u0142adaj\u0105ca najczystszym polskim j\u0119zykiem. Bardzo znany w\u015br\u00f3d \u017ceglarzy. Rodowity Chorwat, kt\u00f3ry studiowa\u0142 w Polsce, w Olsztynie i tam pozna\u0142 swoj\u0105 polsk\u0105 \u017con\u0119. Po studiach wr\u00f3ci\u0142 do Zadaru, a w czasie wojny ba\u0142ka\u0144skiej przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 na rodzinny Molat. Franco mimo swoich zawirowa\u0144 \u017cyciowych (w dzieci\u0144stwie zachorowa\u0142 na Heinego-Medin\u0119) by\u0142 niesamowicie empatyczny, pomocny, zainteresowany przygodami, prze\u017cyciami i zawsze ch\u0119tny do dzia\u0142ania. Nasi przyjaciele z Monfalcone opowiadali nam, \u017ce kiedy tylko p\u0142ywaj\u0105 w okolicy przywo\u017c\u0105 mu polskie p\u0142yty, ksi\u0105\u017cki, itp. Jaki\u015b czas temu podj\u0119li r\u00f3wnie\u017c niesamowit\u0105 akcj\u0119 zakupu i dostarczenia na wysp\u0119 elektrycznego w\u00f3zka, aby u\u0142atwi\u0142 mu przemieszczanie si\u0119 po w\u0105skich uliczkach. Na wyspie istnieje ruch ko\u0142owy, aczkolwiek w ograniczonym zakresie. Korzystanie z w\u00f3zka z pewno\u015bci\u0105 by\u0142o dla niego ogromnym u\u0142atwieniem w poruszaniu si\u0119, zw\u0142aszcza \u017ce gdy go poznali\u015bmy osobi\u015bcie rok temu by\u0142 ju\u017c w podesz\u0142ym wieku. Na wyspie s\u0105 trzy miasteczka, w ka\u017cdym z nich mieszka od 60-80 sta\u0142ych mieszka\u0144c\u00f3w. Molat, Brgulje i Zapuntel. Zosta\u0142y zbudowane w g\u0142\u0119bi l\u0105du (ca\u0142a wyspa ma 23 km2), aby w dawnych czasach chroni\u0107 si\u0119 przed atakiem pirat\u00f3w. Poza tymi trzema cywilizacjami, gdzie w jednej znajduje si\u0119 Pekarnia, w drugiej dwie restauracje, w trzeciej sklep, ta wyspa to cud natury. Ca\u0142a jest zielona, najwy\u017cszy szczyt Knizak ma 142 m n.p.m., pokryta winnicami, \u0142\u0105kami i wszechobecn\u0105 maki\u0105. Wyspa zdaje si\u0119 epatowa\u0107 niezwyk\u0142\u0105 energi\u0105, pochodz\u0105c\u0105 ze s\u0142o\u0144ca, czystego powietrza, \u015bwiat\u0142a. Daje poczucie szcz\u0119\u015bliwej izolacji od \u015bwiata, od jego problem\u00f3w, skarg i roszcze\u0144. W 1980 roku wysp\u0105 zainteresowa\u0142a si\u0119 Natasha Kelhar, s\u0142owe\u0144ska instruktorka jogi. Przyp\u0142yn\u0119\u0142a na Molat i zakocha\u0142a si\u0119 w niej od pierwszego wejrzenia. Po swoim pierwszym pobycie zacz\u0119\u0142a rozpowszechnia\u0107 informacje o tym czarodziejskim miejscu, gdzie czas si\u0119 zatrzyma\u0142. Co roku zbiera\u0142a coraz wi\u0119ksz\u0105 grup\u0119 aktor\u00f3w, re\u017cyser\u00f3w, sportowc\u00f3w, kt\u00f3rzy potrzebowali takiej izolacji od \u015bwiata. Na szcz\u0119\u015bcie przez tyle lat nie zbudowano tu \u017cadnego g\u0142o\u015bnego kurortu. Przyje\u017cd\u017caj\u0105cy mog\u0105 nadal cieszy\u0107 si\u0119 pobytem w skromnych apartamentach, tradycyjnych domkach, robi\u0107 zakupy w sklepie na wzg\u00f3rzu w Molacie lub portowym w Brgulje, zaszywa\u0107 si\u0119 na ca\u0142e dni na wyspie, bez konieczno\u015bci widywania si\u0119 z innymi lud\u017ami. A by\u0142y to czasy, kiedy wyspa nie by\u0142a tak wyludniona, gdy\u017c dzia\u0142a\u0142a tam pr\u0119\u017cnie baza wojskowa. Podobno jednak ani mieszka\u0144cy, wojskowi i tury\u015bci nie wchodzili sobie w drog\u0119. W obecnych czasach Molat nazywany jest wysp\u0105 emeryt\u00f3w, gdy\u017c faktycznie wszyscy stali mieszka\u0144cy (poza piekarzem) to ludzie przebywaj\u0105cy na emeryturach, kt\u00f3rzy nie musz\u0105 pracowa\u0107 i chc\u0105 sp\u0119dzi\u0107 swoje emerytury z dala od zgie\u0142ku miasta. Od Pekarni prowadzi droga pod g\u00f3r\u0119. Docieramy do niewielkiego ko\u015bcio\u0142a z odprawian\u0105 jedn\u0105 msz\u0105 tygodniowo i starego cmentarza. Znajduj\u0105cy si\u0119 na g\u0142\u00f3wnym placu Dom Seniora z kawiarni\u0105 prowadzi na zmian\u0119 kilku starszych pan\u00f3w, ka\u017cdy z wacht\u0105 po 2-3 tygodnie. Plac teraz wype\u0142niony by\u0142 okrzykami wakacyjnych dzieci. Ci\u0119\u017carna kobieta siedzia\u0142a spokojnie na \u0142aweczce i obserwuj\u0105c biegaj\u0105cego za pi\u0142k\u0105 4-latka spokojnie pali\u0142a papierosa. Wida\u0107 zdrowe, morskie powietrze niweluje szkodliwy wp\u0142yw dymu nikotynowego. W drodze \u201ew d\u00f3\u0142\u201d mijamy kilka domk\u00f3w. Mieszkaj\u0105cy tu ludzie uprawiaj\u0105 ogrody warzywne, w kt\u00f3rych dumnie wyrastaj\u0105 arbuzy, bak\u0142a\u017cany i pn\u0105 si\u0119 winogrona. Robi\u0105 w\u0142asne wino, hoduj\u0105 owce i kozy, \u0142owi\u0105 ryby, dziel\u0105c si\u0119 tymi produktami mi\u0119dzy sob\u0105. Dzieci dopytywa\u0142y si\u0119, czy jest tu szko\u0142a. Franco opowiedzia\u0142 nam, \u017ce dziesi\u0119\u0107 lat temu na wyspie by\u0142a jedna uczennica (c\u00f3rka piekarza) i przyje\u017cd\u017caj\u0105ca specjalnie dla niej nauczycielka z Zadaru. W szkole dzia\u0142a\u0142y dwie sale, z kt\u00f3rych obie korzysta\u0142y. Dzisiaj szko\u0142a jest zamkni\u0119ta. Na Molacie nie ma r\u00f3wnie\u017c sta\u0142ego lekarza, co z pewno\u015bci\u0105 dla wielu moich znajomych by\u0142oby problemem nie do przeskoczenia. Przyp\u0142ywa on dwa razy w tygodniu promem z Zadaru, ale gdy pogoda na to nie pozwala, mo\u017ce nie by\u0107 go przez d\u0142u\u017cszy czas. Siedz\u0105c w porcie, gdzie dop\u0142ywa prom, przy zatoce Uvala Luka zastanawiali\u015bmy si\u0119, dlaczego nie ma ch\u0119tnych m\u0142odych ludzi za zasiedlenie tego klimatycznego miejsca, dlaczego nie tchn\u0105 ponownego \u017cycia w szko\u0142\u0119, nie rozwin\u0105 wi\u0119kszej infrastruktury, aby lepiej \u017cy\u0142o si\u0119 m\u0142odym. Czy to zbyt du\u017ca odleg\u0142o\u015b\u0107 od kontynentu (katamaran p\u0142ynie 50 min, prom 2,45 godz. do Zadaru), czy zbyt wysoki koszt transportu materia\u0142\u00f3w do budowy? Latem przebywa tu nawet do 1000 os\u00f3b, \u0142\u0105cznie ze sta\u0142ymi mieszka\u0144cami. Wyspa jest na tyle du\u017ca, \u017ce nie czu\u0107 tego w \u017caden spos\u00f3b. W sporej cz\u0119\u015bci turystami s\u0105 \u017ceglarze. Mo\u017ce wi\u0119c i lepiej, \u017ce nie ma tu gwaru hoteli i kurort\u00f3w, gdy\u017c odebra\u0142yby ca\u0142y magiczny urok wyspie. Na Molacie mo\u017cna stan\u0105\u0107 w kilku miejscach. W zatoce przy Pekarni, gdzie stajemy najcz\u0119\u015bciej \u2013 Uvala Jazzi, w Brgulje, ale nie w porcie, bo jest zbyt p\u0142ytki tylko przy wyspie w Uvala Vrulje znajduje si\u0119 kilka bojek (podobno kiedy\u015b by\u0142o ich kilkadziesi\u0105t), a kawa\u0142ek za nimi mo\u017cna stawa\u0107 na kotwicy oraz jest kilka miejsc \u2013 mooring\u00f3w przy nabrze\u017cu w Uvala Lucina, gdzie przyp\u0142ywa prom. W Uvala Lucina mo\u017cna te\u017c zatankowa\u0107 wod\u0119 na miejskiej przystani (pan bardzo skrupulatnie liczy\u0142 litry wodomierzem) oraz skorzysta\u0107 z internetu w niewielkiej kawiarni. P\u00f3\u017anym wieczorem, ju\u017c po zachodzie s\u0142o\u0144ca wracali\u015bmy powoli z Uvala Lucina do naszej Uvala Jazzi. Ruch przy Pekarni zrobi\u0142 si\u0119 zdecydowanie wi\u0119kszy, chyba druga tura wypiek\u00f3w ruszy\u0142a. Mo\u017ce b\u0119dzie \u201eburek\u201d \u2013 chlebek z serem. Droga, kt\u00f3ra przecina wysp\u0119 pachnie dzikimi zio\u0142ami i sosnowymi ig\u0142ami. Ogromne agawy zagradzaj\u0105 drog\u0119. W ma\u0142ym sklepiku kupili\u015bmy troch\u0119 produkt\u00f3w uzupe\u0142niaj\u0105cych zapasy, a Pani sprzedawczyni wskaza\u0142a, w kt\u00f3rym domu mo\u017cna kupi\u0107 ryby. Czuj\u0119, \u017ce zakochuj\u0119 si\u0119 w tej wyspie. Wyobra\u017cam sobie jak tu wygl\u0105da zim\u0105, gdy zostaje tylko lokalna spo\u0142eczno\u015b\u0107, wiatr hula po wyspie, morze rozbija fale o ska\u0142y a realny \u015bwiat jest tak daleko. Igorowi i Idzie udziela si\u0119 m\u00f3j nastr\u00f3j i snujemy wizje \u017cycia na takiej (tej) wyspie. Molat\u2026 podobno pochodzi od \u0142aci\u0144skiego s\u0142owa mi\u00f3d, s\u0142odkie \u017cycie\u2026 Szczerze m\u00f3wi\u0105c teraz po kilku miesi\u0105cach sp\u0119dzonych na nauce zdalnej i \u017cyciu w izolacji takie \u017cycie jest mi jeszcze bli\u017csze.","thumbnail_url":"http:\/\/bimsi.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/Molat28-1024x755.jpg"}